Phỏng vấn: Maximilian Büsser, Chủ Sở hữu kiêm Giám đốc Sáng tạo, MB&F

Được viết bởi

"Toàn bộ cuộc phiêu lưu MB&F chỉ có một mục tiêu duy nhất – nó đem lại cho tôi sự tự hào bản thân trước khi tôi ra đi, dù đó là khi nào."

Maximilian Büsser

Bạn có thể gọi người đàn ông 49 tuổi Maximilian Büsser là một kẻ mơ mộng. Người đứng đầu của hãng sản xuất đồng hồ đi trước thời đại MB&F không hứng thú với việc chế tạo đồng hồ. “Đem đến thời gian không phải là vấn đề,” ông giải thích. “Máy của chúng tôi cực kỳ chính xác với sự điều chỉnh và biên độ vô cùng tuyệt vời – nhưng đó là do chúng tôi tôn trọng thế hệ đi trước, không phải bởi đó là một mục tiêu.” 

Vậy thì mục tiêu là gì? “Mỗi chiếc máy thời gian (Horological Machine-HM) chúng tôi thiết kế phải là một tác phẩm nghệ thuật,” Büsser giải thích. “Chúng tôi phá vỡ những chiếc đồng hồ truyền thống, với mặt tròn và dáng vẻ cổ điển, sau đó tháo tung nó ra và tái tạo lại thành một cỗ máy 3D, một tác phẩm nghệ thuật.” Với cách thức miêu tả tương tự hoàn toàn thích hợp, Büsser nói về những gì công ty của ông đang nỗ lực thực hiện: “Nếu bạn viết một cuốn tiểu thuyết, tiếng Anh của bạn phải hoàn hảo nhưng cuốn tiểu thuyết mới là vấn đề ở đây, chứ không phải ngữ pháp. Bạn thấy sự khác nhau rồi chứ? Những hãng sản xuất đồng hồ luôn tập trung vào ngữ pháp. Chúng tôi tập trung vào cuốn tiểu thuyết.”

MB&F HM8 Can-Am

Có thể đó là lý do cỗ máy thời gian gần đây nhất kể về câu chuyện thời thơ ấu của ông. Được đặt tên HM8 (HM5 cộng với HM3, bạn hiểu vấn đề chứ?), chiếc máy mới này là sự hòa quyện tham vọng hồi trẻ trờ thành một nhà thiết kế ô-tô của ông với tình yêu ông dành cho một Grendizer, một nhân vật hoạt hình Nhật Bản. “Tôi từng muốn trở thành nhà thiết kế ô-tô suốt từ năm lên bốn cho tới khi 18 tuổi,” Büsser bộc bạchs, “và HM5 đã lấy cảm hứng từ chiếc siêu xe của thập niên 1970—phần lưng của chiếc Lamborghini Miura.”

Thật trùng hợp, chiếc HMX, ra mắt vào lễ kỷ niệm 10 năm thành lập MB&F vào năm ngoái, cũng lấy cảm hứng từ ô-tô. Cả hai mẫu đồng hồ này đều có hệ thống màn hình trên kính có được thiết kế và phát triển trong nội bộ hãng, và có giá hàng triệu đô. Hệ thống này cũng được sử dụng trong chiếc HM8 (ảnh trên), chiếc này có máy phẳng nhưng thời gian lại được hiển thị theo phương thẳng đứng thông qua mặt kính sa-phia hình lăng trụ.

MB&F HM5
HM5

MB&F HMX
HMX

Với HM3, Büsser quay trở lại với robot biến hình đầu tiên ông xem trên ti vi từ khi tám tuổi. “Grendizer là một con robot biến hình trong phim hoạt hình của Nhật, đã cứu cả thế giới và mỗi ngày tôi đều muốn vào trong phòng riêng và đi cứu thế giới. Tôi đã có thời thơ ấu thật ác liệt, đi cứu thế giới kia đấy!” ông cười. Rìu chiến của Grendizer là nguồn cảm hứng cho rotor của chiếc HM3-mẫu đồng hồ đầu tiên có rotor phía trên để bạn có thể thấy được chiếc đồng hồ của bạn lên dây cót (hình dưới).

MB&F HM3 movement

“Có một sự liên kết mang tính động lực giữa bạn và chiếc đồng hồ của bạn; đó là điều tôi luôn thấy tôn thờ,” Büsser nói. Trong chiếc HM8, rotor hình rìu chiến nằm ngay dưới một mặt kính saphia chống lóa, đem đến cho người đeo cảm giác như có thể chạm được vào nó. Xem VIDEO sau đây để thấy rõ hơn:

Chiếc HM8 được gọi là Can-Am. Ông hãy cho chúng tôi biết thêm về cái tên này.
Can-Am là một giải vô địch đua ô-tô bắt đầu diễn ra từ năm 1966. Năm nay đánh dấu 50 năm ra đời giải vô địch này và chúng tôi muốn ra mắt HM8 trong năm nay để có thể trùng với dịp kỷ niệm này. Tôi muốn tái hiện lại một phần của Can-Am và thứ tôi chọn là các thanh lăn bằng thép được đánh bóng đẹp tuyệt trên những chiếc xe đua ngày đó. 50 năm trước, những tay đua điên rồ đã lái với công suất đâu đó gần 1.500 mã lực, mạo hiểm tính mạng của mình trong mọi cuộc đua và bộ phận này có lẽ là thứ duy nhất có thể cứu họ, do vậy tôi muốn sử dụng nó.

Hãy giới thiệu kỹ với chúng tôi về thiết kế của chiếc đồng hồ.

Chiếc HM8 có lẽ là thiết kế tinh vi nhất mà tôi từng thực hiện. Bạn có các thanh lăn bằng titan đánh bóng bằng tay – chúng được gia công từ một khối và mất tới hàng chục giờ để hoàn thành. Trong “buồng lái” chúng ta có màn hình trên kính, giờ nhảy số và phút “quét”. Ở nắp lưng, chúng ta có “khoang động cơ” và trên đó có một khối sa-phia, với nhiệm vụ thực chất là bảo vệ toàn bộ “động cơ” mà bạn sẽ có ấn tượng là có thể chạm vào nó được. Tai vỏ di động đem đến sự thoải mái tối ưu và phía sau, như ở một chiếc ô-tô, bạn sẽ có các-te dầu cho động cơ, mà thực ra được sử dụng để bôi trơn cho động cơ phía sau.

Khi chế tạo một chiếc đồng hồ mặt tròn, bạn không cần phải nghĩ ngợi gì nhiều. Tròn, bốn tai, thế là xong. Ở đây thì, bạn đang sáng tạo cả một thứ ngôn ngữ mới, một ngôn ngữ thiết kế mới. Từng đường cong phải đối thoại với bạn, mọi thứ phải nhìn thật hợp lý. Và chúng tôi đã thực hiện hơn 50 nguyên mẫu để có thể cho ra đời phiên bản hoàn thiện. Trong ngôn ngữ của tôi thì, ít nhất, mọi thứ đều đối thoại với nhau và chỉ đơn giản là hoàn hảo.

Các ông mất bao lâu để đi từ ý tưởng đến sản phẩm hoàn thiện?

Ba năm. Công nghệ roto xoay đặt ở trên cùng đã được phát triển từ chiếc HM3 và công nghệ màn hình hiển thị trên kính đã được phát triển hơn ba năm qua với HM5. Vì vậy chúng tôi có thể sử dụng những công nghệ này trong hành trang của mình để phát triển sản phẩm. Đây cũng chính là tinh thần của MB&F. Đây là một tác phẩm điêu khắc cơ khí. Không còn gì liên quan tới khái niệm đồng hồ đeo tay nữa. 

Đâu là thách thức khi thiết kế chiếc đồng hồ này?

Có yếu tố kỹ thuật và cả thiết kế. Và thiết kế đang tạo ra một thứ chỉ hiệu quả khi bạn ngắm nhìn từ mọi góc độ. Không gì có vẻ chắc chắn và không gì có vẻ cân bằng. Vậy làm thế nào để có thể khiến cho sản phẩm này nhìn đẹp từ mọi góc độ? Câu trả lời là hơn 50 nguyên mẫu. Đó là một con số đáng kể, tôi có thể nói là vậy. Trong cuộc đời mình, tôi chưa từng làm điều này.

Tương tự như vậy, độ bền và khả năng chịu nước cũng có thể là các thách thức lớn nhất tại MB &F. Có ý tưởng điên rồ không phải một thách thức. Nhưng điều mà chúng tôi thực sự muốn phát triển lại thường bị cản trở bởi thực tế là sản phẩm cần ngự trên một chiếc cổ tay nhỏ nhắn và nó phải có khả năng chịu được nước. Ví dụ tôi muốn chiếc xy-lanh này làm bằng mặt kính sa-phia (trên chiếc HM8) có thể xoay xung quanh nhưng nếu vậy thì không thể chịu nước được nữa. Vì thế chúng tôi phải chế tạo hai phiến sa-phia với miếng vàng này ở giữa và như vậy nó có thể chịu được nước. Chúng tôi không khuyến khích khách hàng đeo chiếc đồng hồ đi bơi nhưng nó vẫn có khả năng chịu nước ở độ sâu tới 30m.

MB&F HM8 Can-Am

Quá trình tư duy của ông khi sáng tạo ra những chiếc máy thời gian (HM) mới này ra sao?

Quá trình sáng tạo của tôi là một lằn ranh đáng sợ. Ban đầu khi tôi lập nên thương hiệu này, tôi rất giống một người nguệch ngoạc. Đó là cách thức mà HM1, 2 và 3 ra đời. Bây giờ, tôi có những hình ảnh trong óc. Hơi giống một chút với Christopher Walken trong The Dead Zone, vậy. Mọi điều thường nảy ra khi tôi đang có mật trên một chuyến bay vì đó là nơi duy nhất khiến tôi có cảm giác mình đang ở trong một chiếc “bong bóng” của rieng mình. Ta bắt đầu tưởng tượng ra thứ gì đó và bắt đầu xây dựng nó trong tâm trí rồi sau đó thách thức với tôi là phác họa nó rồi chuyển cho nhà thiết kế.

Tôi còn nhớ (ý tưởng cho) một chiếc đồng hồ mà bạn sẽ thấy trong 3 năm tới, đã nảy ra trong óc tôi vào sáu giờ sáng tại Tokyo khi đang bắt xe buýt tới lại sân bay từ khách sạn. Tôi đang bị lệch múi giờ kinh khủng, ngủ bốn tiếng đồng hồ, chuẩn bị ngủ lơ mơ và bùm, đột nhiên tôi tưởng tượng ra một chiếc đồng hồ mà chúng tôi chưa từng làm ra thứ gì như thế. Vậy là tôi cố gắng ghi lại hình ảnh đó và bắt đầu nhìn nó trong hình ảnh 3D. Giờ đây tôi có thể cố gắng nhìn ý tưởng của mình trong hình ảnh 3D, và sau đố cố giữ nó trong đầu rồi vẽ ra và đó là cách quá trình tư duy bắt đầu. Nghe đáng sợ đúng không?

Các ông phải chuẩn bị trong bao lâu?

Khoảng chừng năm năm. Tôi mất từ ba đến bốn năm để biến một dự án từ khi chỉ là ý tưởng cho tới khi hoàn thành vì vậy tôi cũng không rõ điều gì sẽ ra đời trong bốn năm tới, chúng tôi đang trải qua một năm thật sự khó khan vì vẫn chưa có gì ra đời cả. Chúng tôi có sáu đến bảy máy đang trong quá trình sản xuất vì vậy phải mất một vài năm nữa chúng ta mới thấy hai cái trong số chúng.

Ngành đồng hồ hiện nay đang không gặp thuận lợi cho lắm nhưng nhu cầu dành cho những chiếc đồng hồ của các ông vẫn vượt xa khả năng cung cấp. Ông nghĩ sao về thực tế này?

Tôi đang nghĩ phải đặt con trỏ vào đâu để có được câu trả lời đúng về mặt chính trị đây. Vâng, toàn ngành đang gặp khó khăn. Thực trạng này là do một sự thiếu hụt khủng khiếp về sức sáng tạo thực thụ trong vòng từ 5 tới 8 năm qua. Khi sự tang trưởng đã trở thành mục tiêu của hầu như tất cả, họ quên đi sự sáng tạo. Khi mục tiêu bạn đặt ra là tang trưởng, bạn không dám nắm lấy rủi ro về sáng tạo. Và tôi cũng tự hỏi từ đầu năm nay liệu đây có phải một rủi ro quá lớn cho chúng tôi, hay là một cơ hội tuyệt vời. Và tôi cho rằng những con số đã cho tôi biết đây là một cơ hội tuyệt vời.

Chúng tôi chưa từng bao giờ sáng tạo ra một sản phẩm chỉ vì chúng tôi nghĩ nó sẽ bán chạy. Có một phần trong chúng tôi rất tự hào để có thể nói rằng chúng tôi sáng tạo ra sản phẩm mà chúng tôi nghĩ sẽ không có ai mua! Chúng tôi cũng đã xây dựng nên được một cộng đồng trong 11 năm vừa qua những “con nghiện sáng tạo” như chính mình bởi lẽ chất lượng sản phẩm mà chúng tôi đem lại là không tì vết. Họ mong đợi chúng tôi làm họ sửng sốt. Đó là điều trước tiên mà cộng đồng ấy mong đợi ở chúng tôi.

Các ông làm thế nào để đối phó với áp lực với việc phải không ngừng gây ngạc nhiên được với khách hàng của mình?

Khi tôi bắt đầu cách nay mười năm, không ai biết chúng tôi là ai và những gì tôi đang cố gắng thực hiện. Giờ đây sau 11 bộ máy, tôi biết rằng tôi có những chủ sở hữu của MB&F nói rằng "Anh bạn, tốt hơn hết là nghĩ ra thứ gì thật tuyệt vời đi vì chúng tôi yêu các anh." Và một điều đủ tuyệt vời là, thật ra tôi chẳng có áp lực gì cả vì toàn bộ cuộc phiêu lưu MB&F chỉ có một mục tiêu duy nhất – nó đem lại cho tôi sự tự hào bản thân trước khi tôi ra đi, dù cho đó là khi nào. Tôi muốn có thể nhìn lại và nói, “Anh đã làm tốt lắm, giờ thì đi được rồi.” Tôi sẽ không bao giờ có thể tự hào nếu sản phẩm tiếp theo của tôi lại vẫn tương tự như cái trước đó.

 Không ngừng làm việc với các ý tưởng mới, vậy ông làm gì trong thời gian rảnh rỗi?
Tôi dành thời gian cho gia đình; đó là lý do chúng tôi chuyển tới Dubai. Công ty và xưởng của chúng tôi đều ở Geneva và khi vợ tôi mang bầu cách đây 4 năm, tôi nói với cô ấy, “Em muốn ta đến sống ở đâu?” Cô ấy nhìn tôi như kiểu, “Anh đang nói cái gì thế hả?” và tôi nói, “Nếu anh sống gần xưởng, anh sẽ không bao giờ được thấy con gái mình lớn lên.” Vì sao ấy à? Vì MB&F là một phần rất lớn trong cuộc đời tôi. Vì vậy 5 ngày mỗi tháng tôi một mình trở lại Geneva và cùng cả gia đình quay lại đó vào mùa hè nhưng vợ và con gái tôi vẫn ở Dubai. Khi bạn năm mươi tuổi và có những gì tôi có như hiện nay, tôi không muốn có điều gì phải hối tiếc khi chết đi. Tôi muốn thấy con gái mình lớn lên. Và điều này là không thể nếu sống gần xưởng, thực sự là không thể. Tôi đã bị cuốn quá nhiều vào công việc và đây là lúc tôi cần phải cân bằng.

Đăng trong MB&F Bài viết
Gán nhãn dưới mb&f
Melissa Kong

Biên tập viên trực tuyến

Giống như hầu hết mọi người ngày nay, Melissa xem giờ qua điện thoại. Cô coi những chiếc đồng hồ nghiêm túc là những tác phẩm nghệ thuật, và rằng lịch vạn niên là chức năng phức tạp tiện dụng nhất cho tới nay (không có chủ ý chơi chữ ở đây). Melissa còn sở hữu "đôi mắt cú vọ" trong các vấn đề liên quan đến ngữ pháp, nhưng cô hứa sẽ không phán xét nếu bạn không thể phân biệt được sự khác nhau giữa từ “guilloche” (họa tiết chạm trổ) và từ “guillotine” (máy chém).